آیین نکوداشت قدمعلی سرامی استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و با حضور جمع زیادی از استادان، پژوهشگران و علاقهمندان به شعر و ادب فارسی، سهشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۵ در تالار اجتماعات شهید مطهری(ره) انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد.
قدمعلی سرامی از چهرههای برجسته شاهنامهپژوهی
محمود شالویی رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در ابتدای این آیین با اشاره به جایگاه علمی و پژوهشی قدمعلی سرامی گفت: دکتر سرامی از چهرههای نامدار کشور در عرصه شاهنامهپژوهی و فردوسیشناسی است که طی سالیان متمادی، آثار ارزشمندی به جامعه علمی عرضه کرده و شاگردان بسیاری پرورش داده است.
وی با اشاره به کتاب «از رنگ گل تا رنج خار» افزود: این اثر نمونهای از دقت نظر و موشکافی علمی سرامی در بررسی «شاهنامه» است که در آن ابیات، واژهها و عبارتهای فردوسی با نگاهی محققانه بررسی شدهاند.
شالویی ادیبان برجسته را فراتر از واژهشناسان دانست و اظهار کرد: ادیبانی چون دهخدا، معین، زرینکوب و شفیعی کدکنی، افزون بر شناخت زبان، به ژرفای مفاهیم و اندیشههای نهفته در آثار ادبی راه یافتهاند و دکتر سرامی نیز در شمار این چهرهها قرار دارد.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به خاستگاه رامهرمزی این استاد برجسته تأکید کرد: باید زمینه معرفی سرامی در زادگاهش فراهم شود تا نسل جوان بداند میتوان از یک شهر دور از مراکز علمی برخاست و در گستره فرهنگ ایران درخشید.
وی همچنین خواستار برگزاری آیین نکوداشتی باشکوه برای این استاد در شهر رامهرمز شد.
سرامی جهان را با شعر و عشق مینگرد
در ادامه مهدی محبتی، استاد دانشگاه زنجان و عضو شورای علمی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، با اشاره به ویژگیهای فکری و ادبی «سرامی» گفت: اگر بخواهیم دکتر سرامی را در یک واژه خلاصه کنیم، باید او را تجسم شعر و عشق بدانیم؛ چراکه شاعرانگی و عاشقانگی از آغاز زندگی تا امروز در نگاه و اندیشه او حضور داشته است.
وی افزود: سرامی از کودکی دریافتی متفاوت از جهان داشته و پیوند میان صدا و نور، از مؤلفههای مهم نگاه شاعرانه اوست؛ دریافتی که در برخی آثار و خاطرات دوران کودکیاش نیز بازتاب یافته است.
محبتی با اشاره به نگاه متفاوت سرامی در بازخوانی شاهنامه اظهار کرد: او از معدود شاعرانی است که در روایتهای شناختهشده ادبی، از جمله داستان سودابه، زاویهای تازه برگزیده و کوشیده است شخصیتها را از منظری دیگر ببیند.
استاد دانشگاه زنجان با تأکید بر ظرفیتهای کمتر شناختهشده شعر «سرامی» گفت: او افزون بر توان پژوهشی، از قدرت ادبی و جسارت فکری برخوردار است و امید میرود با برگزاری چنین آیینهایی، اندیشه و آثارش بیش از گذشته به جامعه معرفی شود.
سرامی از بهترین دانشجویان ادبیات در دهه چهل شمسی
در بخش دیگری از رویداد پیام تصویری مهدی محقق عضو هیئت مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برای حاضران پخش شد.
وی در پیام تصویری خود، با اشاره به سابقه آشنایی چنددهسالهاش با قدمعلی سرامی گفت: از سال ۱۳۴۳ که پس از بازگشت از لندن در دانشگاه ادبیات تهران تدریس میکردم، دکتر سرامی از دانشجویان من بود و در کنار بهاءالدین خرمشاهی و کامران فانی، از بهترین دانشجویان آن دوره به شمار میرفت.
وی افزود: سرامی از همان دوران دانشجویی ذهنی وقاد و قریحهای سرشار داشت و در تنظیم واژهنامه کتاب «لسان التنزیل» نیز با من همکاری کرد. خوشحالم که امروز او را در جایگاه استادی پژوهشگر و پرثمر میبینم که در عرصه تحقیق و تدریس منشأ خیر و برکت است.
محقق در پایان، برگزاری آیین نکوداشت سرامی را شایسته و بهموقع دانست و برای این استاد برجسته، سلامتی و عمر طولانی و پربرکت آرزو کرد.
سرامی؛ سرشار از امید، عشق و اندیشه
علی محمد موذنی استاد دانشگاه تهران سخنران بعدی این مراسم بود. وی با اشاره به سابقه بیش از پنجاهساله شاگردی خود نزد سرامی گفت: استاد سرامی از دوران جوانی با شور و علاقه فراوان تدریس میکرد و از همان سالها ذهنی خلاق، دانش گسترده و توانایی کمنظیری در آموزش ادبیات داشت.
وی افزود: سرامی علاوه بر جایگاه علمی و پژوهشی، شاعری صاحبذوق است که در آثارش امید، عشق و نگاهی عمیق به جهان انسان دیده میشود. مجموعه «چهار فصل دوستت دارم» نمونهای از روحیه امیدوارانه و نگاه گسترده او به زندگی است. در سرودههایش، حتی در مواجهه با دشواریها و تاریکیهای جهان، میتوان نشانههای امید و میل به روشنایی را مشاهده کرد.
موذنی در پایان با تأکید بر تواناییهای سرامی در حوزه نقد ادبی، پژوهش، نویسندگی و ادبیات کودک، از کمتوجهی به جایگاه علمی او انتقاد کرد و گفت: شایسته است که از دانش و توانایی این استاد برجسته در دانشگاههای بزرگ و معتبر کشور بیشتر استفاده شود.
استادی پژوهنده و پژوهندهای استاد
در ادامه پیام تصویری میرجلال الدین کزازی چهره ماندگار زبان و ادبیات فارسی برای حاضران پخش شد. وی در این پیام با اشاره به آشنایی دیرینهاش با این قدمعلی سرامی گفت: دکتر سرامی استادی پژوهنده و پژوهندهای استاد است که در کارهای علمی خود باریکبین و ژرفنگر است و افزون بر سخنشناسی، در عرصه سخنوری نیز توانایی و ذوقی برجسته دارد.
کزازی افزود: سرامی با سرودههای نغز و دلانگیز خود بر گنجینه پربار ادب فارسی افزوده و در حوزه نویسندگی و شاهنامهپژوهی نیز آثار ارزشمندی پدید آورده است. کتاب «از رنگ گل تا رنج خار» که بر پایه ریختشناسی «شاهنامه» نوشته شده، نمونهای از پژوهشهای شاخص اوست.
استاد دانشگاه علامه طباطبائی(ره) همچنین خوشسرشتی و نکتهپردازی را از ویژگیهای شخصیتی سرامی دانست و در پایان، برگزاری این آیین را به وی تبریک گفت و برایش سالهایی طولانی همراه با تداوم پژوهش و آفرینش ادبی آرزو کرد.
ورود سرامی به ساحت حکمت و معرفت
آخرین سخنران این آیین نیز اردشیر صالح پور عضو شورای علمی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی بود. وی با اشاره به پیوندهای فرهنگی و خاستگاه مشترک خوزستانی خود با سرامی گفت: دکتر سرامی شخصیتی چندوجهی است که در عرصههای شعر، پژوهش، نقد ادبی، نویسندگی و ترانهسرایی آثار ارزشمندی پدید آورده و شناخت ابعاد علمی و ادبی او نیازمند مجال بیشتری است.
وی افزود: نخستینبار در دوران دانشآموزی با نام او آشنا شدم؛ زمانی که کتاب شعرش در دوران تحصیل در دبیرستان سعدی اهواز منتشر شده بود. بعدها در سفرهای علمی و فرهنگی، از دانش گسترده او در حوزههای شاهنامه، مثنوی، عرفان و حافظشناسی بهره بردم و دریافتم که به قلمروهای مختلف ادب و اندیشه اشراف دارد.
صالحپور با تأکید بر اهمیت کتاب «از رنگ گل تا رنج خار» اظهار کرد: این کتاب پژوهشی دقیق و کمنظیر در «شاهنامه» است که شایسته بود بیش از این مورد توجه جامعه علمی قرار گیرد.
وی در پایان، با اشاره به تواناییهای سرامی در سرودن شعر و ترانه، او را از چهرههایی معرفی کرد که از مرتبه ادب و علم به ساحت حکمت و معرفت راه یافتهاند.
زبان، نخستین و بزرگترین آموزگار انسان
در پایان نیز قدمعلی سرامی طی سخنانی با خوانش بخشهایی از شعر «دماوند»، درباره نسبت انسان با سرزمین و طبیعت سخن گفت و اظهار کرد: این شعر را حدود چهل سال پیش، با نگاهی به قصیده دماوندیه ملکالشعرای بهار سرودهام. او در این شعر، دماوند را به برخاستن و بعثتی دوباره فرامیخواند تا زمین از برکت این خیزش به معراج برسد.
سرامی در ادامه با طرح دیدگاه خود درباره دوگانگی در آفرینش گفت: جهان از دوگانگی پدید آمده است؛ آفریننده یگانه است، اما آفرینش از پیوند دو عنصر شکل میگیرد.
به گفته او، فردوسی نیز شاهنامه را با نام خداوند «جان و خرد» آغاز میکند؛ دو عنصری که میتوان آنها را به سختافزار و نرمافزار هستی تشبیه کرد.
وی با اشاره به جایگاه زبان در شکلگیری اندیشه انسان افزود: پیش از دانشگاه، مدرسه و آموزگاران بیرونی، انسان آموزگاری بزرگ به نام زبان دارد. زبان فقط وسیله گفتوگو نیست، بلکه ابزار بیان همه دریافتها و آفریدههای ذهنی انسان است.
سرامی همچنین با اشاره به جایگاه خاک در فرهنگ ایرانی، آن را در کنار مادر، از سرچشمههای پرورش انسان دانست و با یادآوری ابیاتی از حکیم نظامی گفت: در اندیشه ایرانی، مادر خاک منزلتی کمتر از مادر خون ندارد.
در پایان این آیین، پس از رونمایی از کتاب زندگی نامه و خدمات ادبی و فرهنگی قدمعلی سرامی، لوح سپاس و نشان زرین انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به وی اهدا شد. در ادامه، گروه موسیقی چکاد به سرپرستی چکاد سرامی، فرزند قدمعلی سرامی، به اجرای قطعاتی از موسیقی ایرانی پرداخت.
منبع: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
