این همایش با سخنرانی رئیس جمهور که او را احیاگر ارزشهای ملی و پیوندهای تاریخی و فرهنگی آریا تباران میشناسند، آغاز و طی دو روز ادامه یافت.
این انجمن که حدود ۳۴ سال از تأسیس آن میگذرد تلاشی بوده است برای تقویت روابط فرهنگی فارسیزبانان و کمک به حفظ زبان نیاگان یا همان زبان فارسی یا تاجیکی یا دری.
رئیس جمهوری فرهنگپرور تاجیکستان در طول سالها ریاست و مدیریت خود دریافتهاست که ریشهٔ همه پیوندها، فرهنگ است و تمدن آریایی کشورهای فارسیزبان شامل تاجیکستان که محوریت آسیای مرکزی را عهدهدار است، ایران، افغانستان و بخشهایی از هند و پاکستان و بنگلادش و قفقاز و … میباشد.
او میداند که توجه به ریشههای تاریخی، مفاخر علمی و فرهنگی قلمرو تاریخی فارسیزبانان و توجه به آیینها، آداب و رسوم، جشنهای ملی بخصوص نوروز به عنوان میراث مشترک مردمان این کشورها، بهترین راه و روش همگرایی، یکپارچگی و همبستگی فرهنگی همتباران، همفرهنگان و همزبانان است. کشورهایی که به زبانی مشترک سخن میگویند که برای مفاهمه نیازی به دستگاه مترجم ندارند و تحولات تاریخی در هزارسال گذشته، علیرغم هجوم عربها و کشیدن مرزهای سیاسی، همچنان خود را از یک ریشه و تبار میشناسند و باهم گفتوگو میکنند و مقالات و کتب هم را میخوانند.
محترم امامعلی رحمان بنیانگذار صلح و وحدت در تاجیکستان تعمیق این روابط را در توجه بیشتر به خط نیاگان دانسته و امر به گسترش آن در همه سطوح و مراکز تحصیلی و دانشگاهی کرده است. او میداند که کشورهای همزبان برای انتقال سخن خود باید یک خط مشترک داشته باشند، همان که یعقوب لیث صفاری و رودکی و فردوسی و ابنسینا و ابوریحان و خوارزمی و ابومحمود و کمال خجندی و شیدای استروشنی و میرسیدعلی همدانی و امیراسماعیل سامانی و حکیم نظامی و عطار و سعدی و مولانا جلالالدین و شمس تبریزی و جامی و ابوحامد غزالی و صدرالدین عینی و تورسونزاده و لایق شیرعلی و هزاران عالم و دانشمند دیگر با آن مینوشتند و بیش از یک میلیون نسخه خطی به زبان فارسی در کتابخانههای دنیا بزرگترین دلیل بر ضرورت توجه به خط نیاکان است. خطی که خواجه نظامالملک وزیر سلطان سلجوقی با آن سیَر الملوک را نوشت و مولانا مکتوبات خود را به سلاجقه حاکم در قونیه نوشت. خطی که سلاطین عثمانی چند قرن با آن دیوانهای شعری خود را با شیوه نستعلیق بر در و دیوار کاخهای خود نصب میکردند. خطی که خواجهنصیر طوسی در عهد مغولان، اخلاق ناصری و اساسالاقتباس و دهها اثر خود را و اغلب به فارسی/تاجیکی با آن نوشت و خواجه رشیدالدین همدانی وزیر غازانخان مغول با آن جامع التواریخ را در ۱۷ جلد تألیف کرد و حکیم نظامی پنجگنجش را به یادگار گذاشت.
با این اقدام رویکرد محترم امامعلی رحمان قابل ستایش میشود که شناخت تمدن آریایی بدون دانستن زبان و خط تاریخی و تاریخ خط ممکن نیست. او میداند که نسلهای آینده باید بتوانند خط نیاگان را براحتی بخوانند و در عصر هوش مصنوعی به هزاران کتاب و نسخهخطی دسترسی پیدا کنند تا بهتر با پیشنهٔ تمدنی خود واقف شوند.
انجمن پیوند تاجیکان و فارسیزبانان جهان با این نگاه تمدنی رئیس فرهنگدوست تاجیکستان بهتر از گذشته میتوانند مقالات یکدیگر را بفهمند و آنها را تبادل کنند. آنها خود به دلیل مهاجرتهای اجباری و ناخواسته با بحران هویت فرزندان خود آگاهند و نمیخواهند دوری از وطن باعث شود فرزندانشان زبان و خط که میراث مشترک همه همتباران و همفرهنگان است، فراموش گردد و شکاف نسلی تشدید شود. آنها میدانند وسایل مدرن ارتباط جمعی بسیار با سرعت و با قدرت نسل نوپای کشورهای فارسیزبان را تهدید میکند. در این شرایط بحرانی توجه امامعلی رحمان قابل ستایش است. همه روشنفکران و فرهنگدوستان دلسوز باید با همفکری هم این دغدغهٔ ایشان را پاس دارند و برای تحقق اهداف عالیه آن با هم تشریک مساعی کنند تا خط و زبان نیاگان از خطرات پیشرو در امان بماند و بتواند در دل نسل امروز جای گیرد.
انجمن پیوند به مناسبت سی و پنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان، ۶۵اُمین مجله دوزبانهٔ خود را با نام پیوند منتشر کرد.
در این شماره که ویژهٔ ۳۵اُمین سال استقلال منتشر شده، مشتمل بر موضوعات زیر است:
روشن رحمانی: امامعلی رحمان، پیوندگر تاجیکان و فارسیزبانان
همراخان دوستزاده: مقام و حفظ زبان مادری
اکبر ایرانی: تأسیس جایزهٔ بینالمللی ابنسینا اقدام آیندهساز است.
بحرالدین علیزاده: اعلامیه حقوق بشر کورس بزرگ، حجت ارزشمند دولتداری عهد باستان مردم آریایی
نورالدین نسیماو: نظری به مفهومهای استقلالیت حقوق و پیوند
جمشید سعدالله یو، سنگین گلاو: پدیدهٔ احیای تاجیک
انجمن پیوند در نظر دارد راههای تقویت ارتباط با فارسیزبانان را گسترش دهد. ایجاد کانالهای ارتباطی در فیسبوک، راههای بهبود تعاملات، تولید محتواهای علمی از مصاحبه و همایش و سخنرانی گرفته تا تولید فیلم و موسیقی و مجله و کتاب به خط و زبان فارسی/تاجیکی از ضرورتهای کاری این انجمن خواهد بود. انجمن پیوند با بازنگری در عملکرد خود، گامهای مؤثرتری برای ارتقای سطح علمی برخواهد داشت.
اکبر ایرانی
مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
تصویر جلد شصتوپنجمین شمارهٔ دوزبانهٔ مجلهٔ «پیوند»؛ ویژهٔ سیوپنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان