برگزاری دوره هفدهم آیین ملی بزرگداشت حامیان نسخ خطی، تلاشی است در جهت تقدیر از پاسداران میراث گذشتگان این سرزمین که در چند سال اخیر، به علت کرونا، جنگ ۱۲روزه، جنگ رمضان و شرایط کشور برگزار نشده بود. رضا شهرابی، معاونت کتابخانه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این خصوص توضیحاتی داد که در ادامه میخوانیم:
هدف از برگزاری جشنواره آیین حامیان نسخ خطی چیست؟
آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی، در راستای تکریم و تقدیر از تمامی افراد حقیقی و نهادهای حقوقی که در حوزههای مختلف در جهت حفظ، حراست، تسهیل دسترسی به متون نسخ خطی، تصحیح متون، پژوهشهای موضوعی سندشناسی و نسخهشناسی که از متون نسخ خطی برگرفته شدهاند، برگزار میشود.
این آیین در واقع تلاش میکند در بازههای زمانی مشخصشده، تمامی اشخاصی که در حوزههایی که ذکر شد، اگر فعالیت شاخص داشتهاند، شناسایی کند و بعد از داوری تلاشها و فعالیت ایشان، از افراد شایسته تقدیر به عمل آورد.
تاریخچهای از برگزاری این آیین میتوانید ارائه دهید؟
برگزاری این آیین از سال ۱۳۷۹ با همت کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی شروع شد و هشت دوره این آیین در کتابخانه مجلس برگزار شد. از سال ۱۳۸۷ و دوره نهم، برگزاری این آیین ملی در کتابخانه ملی ایران ادامه پیدا کرد و تاکنون که دوره ۱۷ این آیین است، در طی سالهای مختلف این بزرگداشت در کتابخانه ملی برگزار شده است.
آخرین دوره برگزارشده در سال ۱۳۹۷ بود که با توجه به اینکه از مقطعی مصوب شده بود این آیین هر ۲ سال یکبار برگزار شود، دوره بعدی در سال ۱۳۹۹ باید برگزار میشد که به دلیل کرونا انجام نشد. پس از آن نیز به دلایل مختلف، این بزرگداشت متوقف مانده بود که در دوره اخیر ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی، برگزاری مجدد این آیین در دستور کار قرار گرفت و هفدهمین دوره، بعد از ۸ سال، امسال در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد.
محورهای فراخوان آیین هفدهم که در شهریور ۱۴۰۵ برگزار میشود، چه محورهایی هستند؟
اولاً عرض کنم شعار این دوره از این آیین، «میراث دیروز، اندیشه امروز» است و همانطور که ذکر کردم، در هر دوره در محورهای مختلفی فراخوان ارسال آثار داده میشود و یک کمیته علمی به بررسی آثار منتشرشده در این محورها میپردازد. امسال نیز در ۸ محور شامل: فعالیتهای ترویجی در حوزه نسخ خطی، آثار نظری در زمینه نسخ خطی، تصحیح متون، فهرستنویسی نسخ خطی، پایاننامههای در موضوع متنپژوهش و نسخهشناسی، رسالههای کوتاه خطی، فعالیتهای مرتبط با حوزه نسخ خطی در شبکههای مجازی و آفرینشهای ادبی و هنری در این حوزه، به شناسایی کلیه آثار منتشرشده بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ (۶ سال) پرداختند و با کمک داوران برجستهای که از اساتید دانشگاهی و پژوهشگران صاحبنظر در این حوزه بودند، در جهت داوری آثار کمک گرفته شد که نهایتاً افرادی در هر یک از محورها بهعنوان برگزیده یا شایسته تقدیر شناسایی شده و در روز برگزاری این آیین از ایشان تقدیر به عمل میآید.
برنامههای آیین دوره هفدهم از چه تاریخی شروع شد و چه اقداماتی در این خصوص انجام شده است؟
در ابتدا عرض کنم این دوره از آیین بزرگداشت با کمک کتابخانه و مرکز اسناد مجلس، بهصورت مشارکتی در کتابخانه ملی برگزار میشود و به بررسی آثار ۶ سال از حامیان نسخ خطی میپردازد (از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲). کارهای مقدماتی برگزاری این آیین از اوایل سال ۱۴۰۴ شروع شد و کمیته اجرایی و کمیته علمی کار خود را به موازات هم شروع کردند.
انتخاب محورها و شناسایی آثار و داوری آنها مهمترین بخش کارهای اجرایی این آیین است که تقریباً از مردادماه تا اواخر دیماه به اتمام رسید و مقرر شده بود برنامه اصلی بزرگداشت، جهت معرفی برگزیدگان، در اسفندماه ۱۴۰۴ برگزار شود که متأسفانه با شروع جنگ ۴۰روزه این موضوع متوقف شد. به همین دلیل، با تأخیر چندماهه و مناسبشدن شرایط، نهایتاً زمان برگزاری به ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ تغییر کرد که در آستانه برگزاری آن هستیم.
ضمن اینکه در کنار شناسایی آثار، شناسایی چهره ویژه این دوره نیز در کمیته علمی این دوره از آیین، در دستور کار قرار گرفت و با بررسی جمیع جوانب، کمیته علمی تصمیم گرفتند که از حجتالاسلام علی صدرایی خویی، به پاس سالها تلاش در حوزه فهرستنگاری نسخ خطی، در این دوره تقدیر ویژه به عمل آید.
برنامههای آتی این آیین ملی چیست؟
طبق روالی که گفتم، قاعدتاً برای بررسی آثار افراد حامی نسخ خطی در سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ و برگزاری دوره هجدهم این آیین در سال ۱۴۰۶، برنامهریزی انجام خواهد شد و امیدواریم در نیمه دوم سال ۱۴۰۵، کمیتههای اجرایی و علمی دوره هجدهم فعالیت خود را آغاز کنند.
از دبیر کمیته علمی دوره هفدهم این بزرگداشت جناب آقای علی بهرامیان، و همینطور جناب آقای ایمانی و نیز دبیر کمیته اجرایی این دوره جناب آقای یوسفدهی تشکر میکنم بابت پیگیری های نزدیک به ۱ سال در جهت انجام مقدمات برگزاری این دوره از این آیین ملی.
امیدوارم که با برگزاری این بزرگداشتها، پژوهشگران، بهویژه جوانان متخصص این حوزه، در جهت انجام پژوهش و تحقیق در این حوزه که به پاسداری از میراث مکتوب گذشتگان میپردازد، ترغیب شوند.
منبع: مهر