کتاب «فرهنگ پزشکی انگلیسی- فارسی» تالیف محمدرضا توکلی صابری از سوی انتشارات چهر منتشر شد. این کتاب قابل استفاده پزشکان، داروسازان، دندانپزشکان، زیستشناسان، پرستاران، پیراپزشکان، و مترجمان متون پزشکی، علوم زیستی، ژنتیک و علوم شناختی و سایر رشتههای وابسته است.
حرفه پزشکی پیشینهای دراز در سرزمین ایران دارد. قدیمیترین مطالب پزشکی در عهد باستان و به زبان پهلوی نوشته شده است. نوشتههای پزشکی به زبان فارسی امروزی دست کم هزار سال قدمت دارد. در هزاره گذشته کسان زیادی به ساختن معادلهای پزشکی برای واژههای بیگانه دست زدهاند و به این ترتیب واژگان پزشکی در زبان فارسی را غنیتر کردهاند.
بیشتر فرهنگهای پزشکی موجود نوعی ترجمه فرهنگ پزشکی دورلند و یا فرهنگهای خارجی دیگر است. دانشجویان و مترجمان هم با رجوع به این فرهنگها این واژهها را با تلفظ انگلیسی و یا فرانسه به کار میگیرند در حالی که معادلهای این واژهها قرنها در کتب پزشکی فارسی به کار میرفته است. علاوه بر آن، این فرهنگهای ترجمهای بعضی از واژههای پزشکی فارسی را ندارند و حاوی واژههای بسیاری هستند که ممکن است یک دانشجو یا پزشک خیلی کم با آنها مواجه شود.
در جهانی که دانش پزشکی با شتابی بیسابقه در حال گسترش است، زبان به عنوان ابزاری اساسی برای انتقال مفاهیم، نقش تعیین کنندهای در فهم، آموزش و درمان بیماران را دارد. این فرهنگ گامی است برای دقیقتر شدن این ابزار. با توجه به گستردگی منابع اطلاعاتی و حجم بالای متون پزشکی در زبان انگلیسی، یک فرهنگ جامع و قابل اعتماد، خواندن متون پزشکی به زبان انگلیسی را ممکن ساخته و از اشتباهات معنایی و ترجمهای جلوگیری میکند. فرهنگ پزشکی انگلیسی به فارسی پیش رو، تلاشی است برای پل زدن میان دو زبان و دو جهان: زبان علمی و تخصصی پزشکی انگلیسی، و زبان غنی و دقیق فارسی.
این فرهنگ، با رویکردی عملی و سامانمند، تلاش کرده است تا خواننده را در زمینههای آموزشی، پژوهشی و حرفهای یاری دهد. هدف از تألیف این فرهنگ، ارتقای تواناییهای زبانی و ترجمهای خوانندگان و دسترسی به معادلهای فارسی اصطلاحات پزشکی است.
فرهنگ حاضر نه تنها حاوی برابرنهادههای واژگان پزشکی به زبان انگلیسی است، بلکه توضیح مفاهیم، اصطلاحات و کاربردهای بالینی و علمی آنها را در بردارد. در تدوین این فرهنگ، کوشش شده تا واژگان با دقت معنایی، با توجه به زمینه تخصصی، و با رعایت معیارهای زبانشناختی و پزشکی انتخاب شوند. این فرهنگ میتواند راهنمایی برای دانشجویان، پزشکان، مترجمان، پژوهشگران و علاقهمندان به علوم پزشکی باشد.
نویسنده معتقد است که زبان فارسی میتواند از پس بیان مطالب علمی، و به ویژه پزشکی، برآید و این کار جز با واژهسازی سریع در برابر واژههای بیگانه ممکن نیست. امید آن است نویسندگان و مترجمان برابرنهادههای فارسی در این فرهنگ را به کار گیرند تا کم کم در زبان فارسی جا افتد، همچنان که بسیاری از واژههای فارسی را که ما اکنون به کار میبریم، زمانی عجیب، ناآشنا و غیر قابل استفاده به نظر میآمدند.
این اثر نخستین فرهنگ تالیفی انگلیسی به فارسی پزشکی است که شامل پرکاربردترین واژههایی است که در متون پزشکی به کار میرود. این واژهها شامل داروها، بیماریها، روشهای درمانی، زندگینامه پزشکان و داروسازان است. این واژهها از کتابهای پزشکی، فرهنگهای پزشکی، مجلات پزشکی، و غیر آنها جمعآوری شده است. واژهها و تعاریف اصطلاحات پزشکی مصوب فرهنگستان پزشکی و نیز واژههایی که نویسنده ساخته است در این فرهنگ آمده است.
کتاب «فرهنگ پزشکی انگلیسی- فارسی» تالیف محمدرضا توکلی صابری در ۱۳۰۰ صفحه و با قیمت یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان از سوی انتشارات چهر منتشر شد.