سيدرضا صداقت حسينی، كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی به مناسبت 28 اردیبهشتماه، روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری به خبرنگار ما، گفت: 19 نسخه خطی از آثار غیاثالدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری، همچون عناوین «رباعیات خیام»، «الجبر و المقابله»، «وجودیه» و «شرح خطبه التوحید»، در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، نگهداری میشود.
وی بیان کرد: نسخه خطی رباعیات خیام به شماره 16408 متعلق به سال 993 هجری قمری، قدیمیترین اثر خطی از آثار خیام در کتابخانه آستان قدس رضوی به شمار میآید که در شهریورماه 1367 به این کتابخانه، واگذار شده است.
صداقت حسينی ادامه داد: این اثر، بهخط نستعلیق خوش در 13 برگ کاغذ حنایی در ابعاد 18/2 در 29/6 سانتیمتر کتابت و با میشن عنابی ضربی، تجلید شده است.
وی افزود: این نسخه ارزشمند دارای سرلوح مذهب و منقش، تمام صفحات جدولبندی، سه لچک مُذَهب، دو صفحه اوّل بین سطور طلااندازی شده، مصراعهای اول رباعیات در زمینه صورتی و مصراعهای دوم در زمینه نخودی، یک ترنج و چهار لچک ترنج، است.
معرفی نسخه خطی رباعیات خیام
كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی عنوان کرد: از دیگر نسخههای خطی نفیس خیام میتوان از نسخه رباعیات این شاعر بنام نیشابوری که در سال 1267 هجری قمری کتابت شده و با شماره 6064 در این مرکز نگهداری میشود، نام برد.
وی با اشاره به اینکه این نسخه خیام در مردادماه 1311 توسط میرزا رضا نائینی به کتابخانه اهدا شده است، گفت: این نسخه بهخط نسخ خوش 18 سطری بر روی 16 برگ در ابعاد 18/5 در 32/5 سانتیمتر نگاشته و با مقوا تجلید شده است. این اثر دارای عناوین به سرخی و کمند و جداول به زر تحریردار و لاجورد و شنگرف است.
نگهداری از 61 کتاب چاپ سنگی و سربی
صداقت حسينی تصریح کرد: همچنین در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، 61 کتاب چاپ سنگی و سربی از آثار خیام، قابل بررسی است.
وی ادامه داد: برخی از این کتابها تحت عنوان «رباعیات خیام» مستقل چاپ شدهاند و برخی دیگر در قالب مجموعه آثاری همچون رباعیات خیام، رباعیات باباطاهر، رباعیات خواجه ابوسعید ابوالخیر، رباعیات خواجه عبدالله انصاری و قصیده سلمان ساوجی، در یک کتاب به چاپ رسیدهاند.
چگونگی دسترسی به آثار
كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی همچنین خاطرنشان کرد: اهل علم و پژوهش با مراجعه به تالار محققان خطی کتابخانه میتوانند پس از ارائه درخواست حضوری به مسئول تالار، تصاویر دیجیتالی این آثار را با کیفیت قابل ملاحظه دریافت کنند و از آنها در مطالعات و تحقیقات خود استفاده کنند.
وی افزود: ارائه خدمات غیرحضوری سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز از طریق وبسایت کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی به نشانی «https://digital.aqr.ir»، به اهل علم و پژوهش انجام میشود.
منبع: کتابخانه آستان قدس رضوی