در روزگاری که مفهوم «تعلق» بیش از هر زمان دیگری با پرسش‌های بنیادین روبروست، بازخوانی روایتِ شاعران از «وطن» ضرورتی دوچندان می‌یابد. وطن در تاریخ سده‌ی اخیر ایران، مسیری طولانی را از یک «جغرافیای محصور در مرزها» (خاک) به سوی یک «آرمان‌شهرِ فرهنگی و هویتی» (معنا) طی کرده است.

برخلاف تصورات سطحی که سعدی را به بی‌وطنی متهم می‌کنند، انتخاب آگاهانه زبان فارسی و پیوند زدن آن با حکمت عملی، بزرگ‌ترین خدمت او به کیان ایران بود.

وطن رابطه‌ای است که در دل مکان واقعی شکل می‌گیرد. این مکان، همان خاکی است که زیستگاه انسان، حافظ خاطره و زمینه پایداری فرهنگی و تاریخی اوست.