محمد دهقانی در گفت‌وگویی به برخی پرسش‌ها دربارۀ چرایی و چگونگی اهمیت سعدی در تاریخ ادبیات و فکر ایران پاسخ داده است.

شیخ اجل سعدی را می‌توان به عنوان سخنور و متفکری تلقی کرد که اندیشه‌ها و داوری‌هایش بین دو قطب «واقع‌گرایی» و «آرمان‌گرایی» نوسان دارد.