زنده‌یاد محمدامین ریاحی خویی، استاد زبان فارسی دانشگاه تهران، یکی از پژوهشگران برجستهٔ آذربایجانی است. چند سالی که رایزن فرهنگی ایران در ترکیه، در اوایل دههٔ چهل، بودند و در ...

امین عارف‌نیا، مشاور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و دبیر ستاد گشایش بارگاه شمس تبریزی، درباره چرایی انتقال مزار منسوب به این عارف به زیر گنبد جدید در خوی توضیح داد. او حفظ حریم میل تاریخی را دلیل احتمالی فاصله گرفتن گنبد از محل پیشین مزار دانست.

محمدعلی موحد با اشاره به اینکه شباهت‌هایی در شرایط امروز با قرن هفتم می‌بیند، می‌گوید: اینک به چشم دل من چنان می‌نماید که شمس و مولانا دارند رجعت می‌کنند؛ زیرا در کنار آن جریان دوزخی می‌بینم که بازار مولانا رونقی شگفت‌انگیز می‌گیرد.

اردشیر منصوری: شمس مشوّقِ مولانای مستعد برای رهایی از تکلف‌ها و دین‌ورزی سرد و عبوس، و جهش به جهانِ تجاربِ گرم معنوی بود. شمس آن جرئت را به مولانا داد که از تلقین و تکرار کتاب‌های رسمی و آموزه‌های دیگران گذر کند.

مصطفی ملکیان در نشست «دیدار شمس و مولانا» با طرح این پرسش‌ها که چه شد که مولانا شیفته شمس شد آن هم با یک ملاقات ساده در ملأعام؟ و دیگری اینکه شمس چه چیزهایی به مولانا آموخت که مولانا پیش از آن نمی‌دانست؟ سخنرانی کرد.

«با دیدار شمس‌الدین، آتش در کانون سینه مولانا در افتاد و دفتر دلش به آب حیرت از علم قال فرو شسته آمد. آتشی که شمس تبریزی در خرمن بزرگ معارف جلال‌الدین محمد بلخی زد چنان بالا گرفت که پرتو آن هنوز پس از قرن‌ها دل و جان افسرد.»

یک نویسنده و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی گفت: شمس آیینه‌ای بود که ظرفیت‌های پنهان دانایی مولانا را به تجربه حضوری، عشق و شهود تبدیل کرد و او را از محدوده دانستگی نظری به زیست حقیقی آنچه می‌دانست رساند.

در نشست رونمایی نسخه‌ی قطع کوچک «مثنوی» محمدعلی موحد، وی با نگاهی عمیق به پیوند میان مولانا و شمس تبریزی، بر این نکته تأکید کرد که شناخت درست از «مثنوی معنوی»، تنها از طریق شناخت «مقالات شمس» و پیشینه ارتباطی این دو شخصیت ممکن است.

در یکصد و نود و پنجمین نشست مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب، شاعران از ایران، تاجیکستان، افغانستان و پاکستان درباره جایگاه مولانا، غزل‌های او، پیوندش با شمس تبریزی و نقش اندیشه‌های این شاعر نامدار در همبستگی فرهنگی و اجتماعی سخن گفتند.

رئیس جمهور در این پیام تأکید کرد: بی‌گمان، شمس تبریزی و مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، دو قله از سلسله جبال فرهنگ ایرانی‌اند که تا همیشه بر فراز تاریخ می‌درخشند.