مؤسسه ایرانشناسی سوزیانا با همکاری پژوهش خانه حماسه ایرانی چهرزاد و پایگاه خبری گلونی نشستی برای کتاب «مقدمه شاهنامه ابومنصوری» تصحیح سید علی محمودی لاهیجانی با عنوان تصحیحی تازه از مقدمه شاهنامه ابومنصوری را برگزار میکند.
بعد از گذشت نود سال مجدد شاهد تصحیحی بدیع و متقن از مقدمه شاهنامه ابومنصوری یکی از کهنترین متون فارسی نو هستیم. تصحیحی که به همت لاهیجانی و با بررسی بیست نسخه از این اثر سترگ بدست آمده است. بیگمان این اثر یکی از مهمترین منابع حکیم توس در سرودن شاهنامه است و به نوعی میتوان آن را حلقه ارتباطی میان خداینامههای پهلوی و شاهنامه فردوسی دانست. بنابراین نمیتوان در مطالعه شاهنامه فردوسی از این اثر ارزشمند چشمپوشی کرد.
در نشست تصحیحی تازه از مقدمه شاهنامه ابومنصوری (نگاشته ۳۴۶ قمری) که جمعه ۳ مهرماه ۱۴۰۵ برگزار میشود سید علی محمودی لاهیجانی (مصحح اثر) سخنرانی میکند و مدیر نشست محمد طباطبائی، دانشجوی تاریخ ایران باستان، دانشگاه تهران است.
کتاب شاهنامه ابومنصوری به فرمان ابومنصور محمد بن عبدالرزاق، حاکم طوس و با نظارت وزیر او ابومنصور المعمری در فاصله سالهای ۳۴۰ تا ۳۴۶ هجری قمری گردآوری شد.
تنها بخش برجای مانده از این کتاب، مقدمهای است که کوشش گروهی از دهقانان و فرزانگان خراسان برای گردآوری روایتهای کهن از تاریخ شاهان ایران، از آغاز پادشاهی کیومرث تا پایان دوره ساسانیان، را نشان میدهد. این مقدمه یکی از کهنترین نمونههای نثر فارسی به شمار میرود و از نظر لغوی، دستوری و ادبی ارزشی ویژه دارد و نشاندهنده تداوم سنتهای تاریخنگاری در دوره اسلامی است.
در این کتاب، با تکیه بر یازده نسخه کهن و معتبر شاهنامه فردوسی، تصحیح تازهای از مقدمۀ شاهنامه ابومنصوری ارائه شده است. در بخش پژوهشی کتاب، زندگی سیاسی و تاریخی ابومنصور محمد بن عبدالرزاق، منابع احتمالی شاهنامه ابومنصوری و شیوه گردآوری و روایت آن نیز تحلیل شده است.
محمودی لاهیجانی، مصحح متن، در مورد ضرورت این تصحیح نوشته است: «آنچه امروز از کتاب شاهنامه ابومنصوری باقی مانده تنها مقدمهای است که آن را علامه قزوینی حدود یکصد سال پیش با جمعآوری و مقابله نسخههای موجود تصحیح کرد. این مقدمه تا امروز یکی از کهنترین نثرهای تاریخدار زبان فارسی محسوب میشود؛ اما با گذشت یک قرن از تصحیح ایشان و با یافتن نسخههای متعدد از شاهنامه فردوسی نگاهی دوباره به این متن کهن و تصحیح و بازنگری آن سودمند خواهد بود».
منبع: ایبنا