کد خبر:5252
پ
فاقد تصویر شاخص

مرزبان‌نامه بزرگ (روضه العقول)

سرزمین‌های شرقی آسیای صغیر در دوران پادشاهی ساسانیان در قلمرو حکومت این سلسله بود و زبان پارسی از دیرباز در این نواحی رواج داشته است

میراث مکتوب – سرزمین‌های شرقی آسیای صغیر در دوران پادشاهی ساسانیان در قلمرو حکومت این سلسله بود و زبان پارسی از دیرباز در این نواحی رواج داشته است. حتی در سده های اولیۀ اسلامی نیز در میان ساکنین شهرهای این حدود مردمان پارسی زبان بسیار بوده اند، چنانکه ناصرخسرو در سفرنامۀ خود در توصیف اخلاط گوید که مردمان آن به پارسی و تازی و ارمنی سخن می گویند. اما رواج شعر و ادب پارسی در این منطقه با ورود ترکان سلجوقی و تشویق و ترغیبی که آنان، به تقلید از رسوم درباری سامانیان و غزنویان از شاعران و ادیبان می کردند آغاز شد و با حملۀ مغول به خراسان و شهرهای بزرگ مرکزی ایران، و روی آوردن گروههایی از اهل علم و ادب به سوی غرب و پناه جستن آنان در بلاد روم، قوت گرفت و دامنۀ آن چنان گسترش یافت که تا پایان عهد سلاطین عثمانی در سراسر آسیای صغیر زبان فارسی زبان شعر و ادب بود و بسیاری از شاعران و ادیبان و دانشمندان این نواحی به این زبان شعر می سرودند و کتاب می نوشتند.

یکی از مهم‌ترین آثاری که در اوایل این دوران و در عهد سلاجقه روم در این سرزمین به نثر فارسی نوشته شد کتاب روضه العقول، ساخته و پرداختۀ محمد بن غازی ملطیوی است که ترجمه و تحریری است از مرزبان نامۀ اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین، از ملوک آل باوند طبرستان، که در اواخر سدۀ چهارم یا اوایل سدۀ پنجم هجری آن را تصنیف کرده بود.

محمد بن غازی، چنانکه خود در مقدمۀ روضه العقول آورده است، ترجمه و تحریر این کتاب را در سال ۵۹۸ به پایان برده و به نام سلیمان شاه بن قلج ارسلان مصدر ساخته است.

از بابی که محمد غازی در مقدمۀ روضه العقول در احوال خود آورده است چنین بر می آید که وی با دگرگون شدن اوضاع در ملطلیه، از سفر به حجاز و عراق بازمی ماند، دشمنان بر او دست می یابند و اموالش را مصارده و خودش را زندانی و سپس به حران تبعید می کنند.

یکی از ویژگی این اثر این است که برخلاف دیگر مجموعه داستان های موجود در حوزه نثر، تمام داستان های این کتاب ایرانی هستند.

این کتاب پیش از این با تصحیح محمد روشن و ابوالقاسم جلیل‌پور (انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی) و جلیل نظری (دانشگاه آزاد اسلامی، مرکز انتشارات علمی) به چاپ رسیده و دکتر فتح‌الله مجتبایی به تازگی این کتاب را تصحیح کرده است.

مرزبان نامۀ بزرگ (روضه العقول) به تصحیح فتح‌الله مجتبایی و غلامعلی آریا با همکاری فتانه کهوند در ۲۲۰۰ نسخه، ۵۰۴ صفحه و به بهای ۳۵۰۰۰۰ ریال در سال ۱۳۹۳ از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شده است.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلید مقابل را فعال کنید

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب
تهران، خیابان انقلاب اسلامی، بین خیابان ابوریحان و خیابان دانشگاه، شمارۀ 1182 (ساختمان فروردین)، طبقۀ دوم، واحد 8 ، روابط عمومی مؤسسه پژوهی میراث مکتوب؛ صندوق پستی: 569-13185
02166490612