به گزارش گنجینه رضوی، این پیشنشست، یکشنبه، 25 مردادماه 1405، با موضوع «جایگاه میراث مکتوب طب سنتی و گیاهان دارویی در فرهنگ ایرانی»، با حضور حجتالاسلاموالمسلمین سیدجلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مهیار علوی مقدم، رئیس کتابخانه مرکزی، موزه و مرکز اسناد دانشگاه حکیم سبزواری و جمعی از مدیران و کارشناسان این سازمان و همچنین استادان و پژوهشگران و دیگر علاقهمندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، برپا شد.
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی در ابتدای این پیشنشست با اشاره به اهمیت کتابت و علم در قرآن کریم، گفت: تمدن اسلامی بر پایه کتابت بنیان نهاده شده و نسخههای خطی نیز مبنای پژوهش و تمدن بشری است.
رئیس سازمان ادامه داد: در این میان، سیره پیامبر اکرم(ص) و جهاد علمی ائمه اطهار(ع) همچون امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) نیز بیانگر این امر است.
وی با تأکید بر وجود 1100 آیه در قرآن کریم مرتبط با حوزه طب و پزشکی، تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) نیز احادیث بیشماری درباره طب دارند. «رساله ذهبیه؛ طب الرضا(ع)»، نیز از جمله آثار خطی ارزشمند مرتبط با حوزه پزشکی است.
وجود نسخههای خطی پزشکی در کتابخانه رضوی
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی همچنین با اشاره به وجود دو هزار و 562 نسخه خطی با موضوع پزشکی در مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی، بیان کرد: باید ضمن ایجاد پلی میان نسخههای کهن در حوزه طب سنتی و پزشکی نوین امروز، از این منابع ارزشمند خطی در راستای پیشبرد علم و دانش استفاده کرد.
وی در ادامه به برخی از چالشهای موجود در حوزه نسخههای خطی همچون عدم شناسایی جامع و نظاممند بسیاری از آنها و عدم استفاده از فناوریهای نوین در حوزه فهرستنویسی و شناسایی نسخههای خطی، اشاره کرد.
رئیس سازمان همچنین در این پیشنشست ضمن تأکید بر لزوم تشکیل یک کنسرسیوم جامع جهانی و منطقهای در زمینه نسخههای خطی حوزه پزشکی، پیشنهادهایی اعم از راهاندازی یک پایگاه داده مشترک در حوزه نسخههای خطی پزشکی با مشارکت کتابخانههای فعال کشور در این حوزه، برگزاری دورههای آموزشی نسخهشناسی پزشکی برای پزشکان و داروسازان و…، به دستاندرکاران برگزاری همایش ارائه داد.
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی گفت: نسخههای خطی، منبعی الهامبخش برای پژوهش و تحقیق است و آستان قدس رضوی نیز یک الگوی موفق برای حفظ این میراث مکتوب، به شمار میآید.
وی خاطرنشان کرد: این سازمان با افتخار آماده همکاری با دانشگاهیان در حوزه نسخههای خطی از جمله نسخهها در حوزه پزشکی است تا این منابع علمی، خام فروشی نشود.
از معرفی همایش تا ارائه مباحث علمی
در ادامه برگزاری این پیشنشست، مهیار علوی مقدم که دبیری علمی دومین همایش ملی میراث مکتوب تاریخ پزشکی و گیاهان دارویی را برعهده دارد، مطالبی در راستای معرفی اهداف و برنامههای این همایش که 20-21 مهرماه سال جاری در سبزوار برگزار خواهد شد، بیان کرد. محمود جعفری دهقی، رئیس انجمن ایرانشناسی ایران نیز مرتبط با همایش حاضر، سخن گفت.
حسنعلی فریدونی، مسئول امور ارزشیابی نسخههای خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی از دیگر حاضران در این برنامه بود که مطالبی با محوریت نسخههای خطی نفیس این آستان مقدس بیان کرد.
وی تصریح کرد: قدیمیترین نسخه خطی حوزه پزشکی موجود در کتابخانه حرم مطهر رضوی در سال 396 هجری قمری در نیشابور کتابت شده است.
این پیشنشست علمی با سخنرانی جلیل قصابی گزکوه، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه حکیم سبزواری با محوریت «از حجره تا حیات: بازخوانی نقش عطاریهای سبزوار در نظام سلامت درمانی خراسان» و صحبتهای علی علیزاده، فهرستنویس نسخههای خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی با محوریت «تحول واژگان اسامی برخی گیاهان و فرآوردههای دارویی در طب سنتی ایرانی»، دنبال شد.
گفتنی است، دومین پیشنشست دومین همایش ملی میراث مکتوب تاریخ پزشکی و گیاهان دارویی به همت سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کتابخانه مرکزی، موزه و مرکز اسناد دانشگاه حکیم سبزواری و مدیریت فرهنگی و اجتماعی این دانشگاه سبزوار، با همکاری انجمن ایرانشناسی کشور(شاخه خراسان رضوی) برگزار شد. همچنین مهمانان حاضر از کتابخانه مرکزی حرم رضوی بازدید کردند.
منبع: کتابخانه آستان قدس رضوی