رونمایی از نسخه خطی الجواهر السنیه فی الاحادیث القدسیه

به گزارش گنجینه رضوی، دویست و نود و هشتمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵، به‌منظور گرامی‌داشت یاد و میراث امام شهید(رضوان‌الله تعالی علیه)، با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و محققان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و دیگر علاقه‌مندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی حرم مطهر حضرت رضا(ع) برپا شد.

معرفی نسخه خطی 366 ساله
سيدرضا صداقت حسينی، كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی در این برنامه، گفت: کتاب الجواهر السنیه فی الاحادیث القدسیه، تألیف «شیخ حُرعاملی»، به زبان عربی در موضوع حدیث، در سال 1056 هجری قمری است.
وی بیان کرد: در این برنامه، از نسخه خطی اثر حاضر که در سال 1082 هجری قمری توسط «محمد مراد بن محمد صادق کشمیری» به‌خط نسخ 20 سطری در 165 برگ در ابعاد 25 در 14/5 سانتی‌متر کتابت شده است، رونمایی شد. این نسخه در سال 1374 توسط حضرت آیت‌الله العظمی امام سیدعلی خامنه‌ای(رضوان‌الله تعالی علیه) به کتابخانه این آستان مقدس اهدا شده است.
صداقت حسينی ادامه داد: در این نسخه نفیس، علاوه بر دست‌خط شیخ حُر عاملی، مؤلف اثر، تقریظ رهبر شهید(رضوان‌الله تعالی علیه) نیز به چشم می‌‌خورد.
وی عنوان کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد در حال حاضر، 93 نسخه خطی از کتاب الجواهر السنیه فی الاحادیث القدسیه در کتابخانه‌های ایران وجود دارد که از این تعداد، 28 نسخه خطی در کتابخانه آستان قدس رضوی، نگهداری می‌شود.
كارشناس مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی افزود: قدیمی‌ترین نسخه خطی این اثر متعلق به سال 1071 هجری قمری در کتابخانه مجلس است. در این میان، قدیمی‌ترین نسخه آن در کتابخانه حرم مطهر رضوی در سال 1076 هجری قمری، کتابت شده است.
وی گفت: مجموعه‌ای افزون بر 17 هزار و 500 اثر شامل 13 هزار و 157 نسخه خطی و چهار هزار و 365 کتاب چاپ سنگی و سربی توسط قائد شهید(رضوان‌الله تعالی علیه) در 80 مرحله، به کتابخانه حرم مطهر حضرت رضا(ع) اهدا شده است که نگاه ایشان را به امر حفظ و صیانت از میراث مکتوب نشان می‌دهد.

احادیث؛ دومین منبع آموزه‌های اسلامی 
همچنین در این مراسم، حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی شریعتی‌تبار، مدیر پروژه قرآنی المعجم بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، اظهار کرد: شیخ حر عاملی از جمله علمای مدفون در حرم مطهر رضوی است که کتاب «وسائل الشیعه»، اثر مهم حدیثی وی به شمار می‌آید. در این میان، کتاب الجواهر السنیه فی الاحادیث القدسیه شیخ حر عاملی نیز با محوریت گردآوری احادیث قدسیه تألیف شده است.
وی با اشاره به اینکه حدیث قدسی همچون قرآن کریم، کلام خداست اما جنبه اعجازی ندارد و معجزه نیست، افزود: احادیث پس از قرآن کریم، دومین منبع اساسی آموزه‌های اسلامی است که در عرصه عقاید و معارف، بُعد احکام فقهی و همچنین در حوزه مسائل اخلاقی، اهمیت دارد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین شریعتی‌تبار در ادامه با ذکر روایات و مثال‌های مصداقی، تصریح کرد: حوزه حدیث همواره مورد تأکید و اهتمام پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) و سپس اصحاب ایشان و علما بوده است.
وی گفت: در این بین، دو مسئله در حوزه حدیث شامل منع و جلوگیری از نقل، کتابت و نشر حدیث در جامعه اسلامی در دوران حکومت خلفا(تا سال 100 هجری قمری) و همچنین تحریف و جعل حدیث با اهداف اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، وجود دارد.
وی افزود: بنابراین، دو ستاره درخشان علمی اعم از «علم رجال» و «علم درایه»، در آسمان حدیث طلوع کرد که با استفاده از آنها، درستی احادیث تشخیص داده می‌شود.

جایگاه حدیث در منظومه فکری رهبر شهید 
سخنران برنامه با محوریت «جایگاه حدیث در منظومه فکری رهبر شهید(رضوان‌الله تعالی علیه)» نیز بیان کرد: حضرت آیت‌الله العظمی امام سیدعلی خامنه‌ای(رضوان‌الله تعالی علیه)، فقیه، اسلام‌شناس و مرجع تقلید بودند، بنابر این حوزه حدیث در منظومه فکری ایشان، جایگاه ویژه‌ای دارد.
وی همچنین به کتاب «انسان 250 ساله»، یادگار قائد شهید(رضوان‌الله تعالی علیه) اشاره کرد که نگاه کلی جامع به سیره عملی و سیاسی ائمه اطهار(ع) دارد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین شریعتی‌تبار تصریح کرد: در منظومه فکری رهبر شهید(رضوان‌الله تعالی علیه)، احادیث از یک سو منبع فقهی است و از سویی دیگر منبعی برای شناخت درست اسلام و همچنین شناخت جایگاه امامت و نظام و حکومت اسلامی است.
وی با تأکید بر اهمیت بالای فهم و تحلیل احادیث در کنار نقل و انتشار آن، گفت: قائد شهید(رضوان‌الله تعالی علیه) بر گردآوری منابع حدیثی نظیر نسخه‌های خطی این منابع از نقاط مختلف و اهدای آنها به کتابخانه آستان قدس رضوی اهتمام داشتند.