سيدرضا صداقتحسينی، كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی همزمان با دهه اول محرم به خبرنگار ما، گفت: در میان بیش از 59 هزار کتاب خطی گنجینه رضوی در موضوعات گوناگون، آثار متعددی در احوال امام حسین(ع) و واقعه عاشورا به زبانهای عربی و فارسی به چشم میخورد که توسط علما، بزرگان و نویسندگان در طول تاریخ، نوشته شده است.
وی عنوان کرد: از جمله این آثار میتوان از کتابهای «اسرار الشهاده» اثر سیدکاظم بن قاسم رشتی، «روضه الشهدا» اثر کمالالدین حسین بن علی بیهقی سبزواری کاشفی، «عین البکاء»، اثر محمدتقی بن احمد بروجردی و «معدن البکاء فی مصیبه خامس آل العباء»، تألیف محمدصالح بن محمد برغانی قزوینی، نام برد.
صداقتحسینی افزود: کتابهایی با عناوین «مفتاح البکاء فی مصیبه خامس آل العباء»، تألیف محمدصالح بن محمد برغانی قزوینی، «مقتل الحسین»، اثر ابومخنف لوط بن یحیی ازدی کوفی، «منبع الدموع»، تألیف عباس بن علی اکبر مجد دامغانی و «مهیج الاحزان و موقد النیران فی قلوب اهل الایمان» تألیف مولانا حسن بن محمدعلی یزدی حائری نیز در این گنجینه با محوریت موضوعی امام حسین(ع) و عاشورا، قابل بررسی است.
نسخه اسرار الشهاده
در ادامه، كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی در معرفی سه اثر خطی منتخب از آثار عاشورایی موجود در کتابخانه این آستان مقدس، بیان کرد: نسخه خطی «اسرار الشهاده»، تألیف سیدکاظم بن قاسم حسینی رشتی حائری(متوفای در سال 1259 هجری قمری)، یکی از آثار این کتابخانه به شمار میآید که در آن به واقعه کربلا پرداخته شده است.
وی گفت: این مؤلف که از برجستهترین شاگردان شیخ احمد احسائی بوده، کتاب حاضر را مشتمل بر مقام و درجات معنوی حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) و حادثه جانگذار کربلا و اسرار و رموز شهادت آن بزرگوار، به درخواست دوستش عبدالوهاب قزوینی تألیف و در 24 جمادیالثانی سال 1238، به پایان رسانده است.
وی افزود: این نسخه، در سال 1261 هجری قمری، توسط عبدالحمید روضهخوان بهخط نسخ جلی 11 سطری بر روی 54 برگ کاغذ شکری در ابعاد 21 در 14/7 سانتیمتر کتابت و با تیماج مشکی، تجلید شده است. نسخه حاضر همچنین به همت سید محمدباقر سبزواری در محرم سال 1405، وقف این آستان مقدس شده و به شماره 14273 در کتابخانه رضوی نگهداری میشود.
نسخه مفتاح البکاء
صداقتحسينی از کتاب «مفتاح البکاء فی مصیبه خامس آل العباء» نیز بهعنوان یکی از آثار عاشورایی موجود در گنجینه رضوی نام برد و درباره آن، عنوان کرد: این کتاب توسط محمد صالح بن محمد برغانی قزوینی، از علمای برجسته(متوفای به سال 1283 هـجری قمری) تألیف شده و دربردارنده مقدمه(سه فصل)، خاتمه(14 فصل) و 14 مجلس است.
وی ادامه داد: این نسخه خطی در سال 1300 هجری قمری توسط محمدمهدی بن سلیمان ملقب به «صدر الذاکرین» بهخط نسخ خوش 25 سطری بر روی 351 برگ کاغذ شکری آهار مهره در ابعاد 28/5 در 16/7 سانتیمتر، نگاشته و با میشن عنابی، تجلید شده است. عناوین اثر نیز در حاشیه به سیاهی به قلم جلی است.
وی افزود: نسخه حاضر وقفی مهدی امامی نیشابوری در آذرماه سال 1346 است و به شماره 9861 در مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی، قابل بررسی است.
نسخه روضه الشهدا
كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی همچنین گفت: کتاب «روضه الشهدا» تألیف کمالالدین حسین بن علی بیهقی سبزواری کاشفی معروف به «واعظ»(متوفای سال 910 هجری قمری) و مشتمل بر 10 باب، از دیگر آثار ارزشمند خطی این آستان مقدس است که در آن به فضائل و مناقب امام حسین(ع) و حادثه کربلا نیز اشاره شده است.
وی خاطرنشان کرد: نسخه کتاب روضه الشهدا به شماره 17182 موجود در کتابخانه حرم مطهر رضوی، بهخط نسخ 19 و 20 سطری بر روی 233 برگ کاغذ حنائی در ابعاد 22/8 در 16/5 سانتیمتر با عناوین شنگرف نوشته و با تیماج عنابی تجلید شده است. قدمت این نسخه به قرن 11 هجری قمری برمیگردد و در مهرماه 1368 توسط دانشگاه علوم اسلامی رضوی به این کتابخانه واگذار شده است.
یادآور میشود، اهل علم و پژوهش میتوانند با مراجعه به تالار محققان خطی کتابخانه، ضمن مشاهده رایگان تصاویر دیجیتالی نسخههای خطی، در صورت نیاز با تکمیل فرم درخواست، تصویر نسخه مورد نظر را نیز دریافت کرده و از آنها در مطالعات و پژوهشهای خود استفاده کنند. ارائه خدمات غیرحضوری سازمان به محققان نیز از طریق وبسایت کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی به نشانی: «https://digital.aqr.ir»، انجام میشود.
منبع: کتابخانه آستان قدس رضوی