این مراسم همزمان با «دهه امامت و ولایت»، 12 خردادماه 1405، با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و محققان سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و دیگر علاقهمندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، اجرا شد.
سيدرضا صداقت حسينی، كارشناس ارزشيابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی درباره نسخه خطی که از آن در این برنامه رونمایی شد، گفت: این نسخه خطی، مناجات منظوم مترجم منسوب به حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) بهخط «میر علی هروی»، خوشنویس برجسته قرن دهم هجری قمری است که در سال 939 هجری قمری، کتابت شده است.
وی ادامه داد: این نسخه در حوزه کتابهای ادعیه به زبانهای عربی و فارسی و بهخط نستعلیق 12 سطری، بر روی 6 ورق در ابعاد 27/5 در 18 سانتیمتر، کتابت شده است و از آن با شماره 10241، در کتابخانه این آستان مقدس، نگهداری میشود.
جلوات علوی در مکتبه رضوی
در بخش دیگر مراسم با محوریت «جلوات علوی در مکتبه رضوی»، استاد محمد وفادار مرادی، محقق و کارشناس کتابهای خطی با تأکید بر ارادت خاص علما و دانشمندان از یک سو و واقفان و اهداکنندگان آثار از سویی دیگر به وجود مبارک حضرت علی(ع) در طول تاریخ تمدن و فرهنگ، اظهار کرد: در این راستا، آثار خطی متنوعی با محوریت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در کتابخانه آستان قدس رضوی، وجود دارد.
وی گفت: از جمله این آثار میتوان از کتابهای خطی که از فرمایشات و افادات حضرت علی(ع) توسط علما تألیف و نگاشته شده است، همچون کتاب جامع و مشهور «نهجالبلاغه»، نام برد.
وفادار مرادی بیان کرد: نسخه نهجالبلاغه بهخط محمد نقیب متعلق به سال 544 هجری قمری و نسخه نهجالبلاغه بهخط یاقوت مستعصمی متعلق به سال 701 هجری قمری، منتخبی از نسخههای موجود در کتابخانه حرم رضوی در این حوزه، به شمار میآید.
وی با تأکید بر اینکه شروح و ترجمههای بسیاری بر نهجالبلاغه نوشته شده است، افزود: از جمله این نسخهها در کتابخانه رضوی میتوان به نسخه شرح ابن ابی الحدید متعلق به قرن هفتم هجری قمری و نسخه شرح کمالالدین بهخط عبدالقادر قُرَشی مکی در سال 1038 هجری قمری، اشاره کرد.
این محقق برجسته در ادامه نسخههای خطی از کتابهایی نظیر کتاب مشهور در موضوع حکمت با عنوان «غرر الحکم و درر الکلم» با محوریت مجموعهای از کلمات قصار حضرت علی(ع) و دیوان اشعار حضرت با تجمیع محمد بن حسین نیشابوری کیدری(قرن 6 هجری قمری) موجود در این کتابخانه را معرفی کرد.
وی گفت: همچنین در کتابخانه آستان قدس رضوی، نسخههایی با محوریت کلمات قصار حضرت علی(ع) معروف به «صد کلمه» و دعاهایی که از این امام همام به ما رسیده است، نظیر «الصحیفه العلویه و التحفه المرتضویه» متعلق به قرن 12 هجری قمری، به چشم میخورد.
از کتابهای تألیفی علما تا مصاحف شریف
استاد وفادار مرادی عنوان کرد: همچنین در این کتابخانه، نسخههای خطی از کتابهای تألیفی علماء، حکماء و متکلمین درباره زندگی و ترجمه احوال، فضائل، مناقب و اثبات امامت وجود قدسی الهی حضرت علی(ع)، قابل بررسی است.
وی در این حوزه نیز نسخههایی از عناوینی همچون «منهاج الکرامه فی معرفه الامامه»، «کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین(ع)» و «تفضیل امیرالمؤمنین(ع)» را معرفی کرد.
این پژوهشگر کتابهای خطی ادامه داد: نسخههای خطی نیز از کتابهایی که مختص واقعه غدیر خم نوشته شده است، در بین آثار کتابخانه آستان قدس رضوی وجود دارد. از جمله این آثار میتوان به عناوین «الاحتجاج» اثر علی اهل اللجاج شیخ طبرسی، «بخش حجت کتاب کافی»، «الامامه و السیاسه»، «عبقات الانوار فی امامه الائمه الاطهار»، «ترجمه خطبه غدیریه» و…، اشاره کرد.
وی افزود: نسخههای متعددی نیز با محوریت مصاحف شریفه منسوب بهخط کوفی قدسی حضرت علی(ع) در این کتابخانه نگهداری میشود چنانکه مصحفهای شماره 18 و 4116 در مجموع در اثری با عنوان «مصحف رضوی» بهصورت نسخه برگردان به زیور چاپ آراسته شده است.
استاد وفادار مرادی گفت: همچنین این کتابخانه دارای نسخههایی از مفردات املاء و تعلیمی امام علی(ع) همچون دعای صباح، خطبه البیان، دعای کمیل، دعای سیفی یا حرز یمانی، حدیث حقیقت و…، است.
وی بیان کرد: این مفردات جذاب در طول تاریخ تمدن و فرهنگ مورد توجه دو گروه اعم از خوشنویسان و شارحان، قرار گرفته است.
وی افزود: بهطور نمونه، علاءالدین تبریزی، خوشنویس شهیر قرن دهم هجری قمری، دعای صباح را در سال 981 هجری قمری کتابت کرده که نسخه نفیس آن در گنجینه رضوی وجود دارد. از جمله این شارحان نیز میتوان از محمد دهدار شیرازی، حاج ملا هادی سبزواری، قاضی نورالله شوشتری و…، نام برد.
[1]
منبع: کتابخانه آستان قدس رضوی