دبیرخانه چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران اسامی ۱۶ کتاب راهیافته به مرحله دوم داوری این جایزه را در گروههای «تاریخ» و «جغرافیا» اعلام کرد.
در گروه «تاریخ» این دوره از جایزه کتاب سال، کتاب «شجرة الأتراک» به عنوان نامزد دریافت جایزه معرفی شد و به مرحلۀ دوم داوری راه یافت.
شَجرةُ الاَتراک (گزیدۀ تاریخ اُلوس اَربعۀ چنگیزی، منسوب به اُلُغبیگ تیموری)، تبارنامۀ ترکان (مغولان)، از مؤلفی ناشناخته (تألیف حدود ۹۸۰ هـ)، با تحقیق و تصحیح حامد عباسی، از سوی انتشارات مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب منتشر شده است.
مطالب این کتاب اقتباسی است از کتاب الوس اربعه، ظفرنامۀ شرفالدین علییزدی و اشعارش متخذ از چنگیزنامه یا شاهنامۀ چنگیزی است.
این اثر حاوی تبار مغولان و ترکان و شامل اطلاعات تاریخی و اجتماعی بسیار، علل هجوم مغولان به ایران از طریق سمرقند و هرات و ذکر پادشاهی هولاکوخان و غازانخان و ابوسعید بهادرخان، سلطان حسین اویس جلایر و … است.
اهمیت تصحیح و انتشار این اثر در شناخت دودمان چنگیزخان، با توجه به گسترۀ تأثیرگذاری این قوم بر فرهنگ و هنر و تاریخ و ادب فارسی، بهویژه در دورۀ بازماندگان او تیموریان و ایلخانان و گورکانیان هند، و نقش ایرانیان در اعتلای علمی و فرهنگی این ادوار، است.
[1]آثار زیر در گروه «تاریخ» برای ارزیابی در بخش دوم نامزد شدند:
جامعه روستایی ایران در دوره قاجار، تألیف محمد بختیاری، تهران: امیرکبیر، ۱۴۰۲، ۶۲۴ص.
تکوین نهادهای جدید شهری در تبریز عصر مشروطه، تألیف مرتضی شهسواری، تبریز: آیدین؛ یانار، ۱۴۰۳، ۴۵۱ص.
نظام زمانشناختی در ایران عصر صفوی، تألیف علیاکبر جعفری و محمدتقی مشکوریان، اصفهان: دانشگاه اصفهان، ۱۴۰۳، ۳۳۵ص.
اندیشههای دینی و سیاسی مسلمانان در دو سده نخست هجری، تألیف محمد احمدیمنش، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت)؛ پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، ۴۱۰ص.
مدارس و سیاست مذهبی دولت عثمانی، تألیف مهدی عبادی، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام، ۱۴۰۳، ۳۵۸ص.
مباحث نظری بازسازی منابع مفقود، تألیف محمدرضا هدایتپناه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۴۰۳، ۲۶۴ص.
بررسیهای فراگیر باستانشناختی در کرانهها و جزایر دریای پارس و دریای مکران: فصل نخست شبکه ۲۲-۱NR۳۹، استان خوزستان، تألیف محسن زینیوند، با همکاری فرشته شریفی، منوچهر پورمیرزا، اکرم ندیمی حسین چراغی و سمیه زینعلی، مدیر پروژه عباس مقدم، ویرایش عباس محمدی، متن انگلیسی: فائزه دادفر، عکاس: محسن زینیوند و حسین چراغی، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۴۰۳، ۲۷۱ص.
بررسیهای فراگیر باستانشناختی در کرانهها و جزایر دریای پارس و دریای مکران: فصل نخست شبکه ۳۹RN۳-۶، استان بوشهر، تألیف حشمدارراوری، مدیر پروژه عباس مقدم، با همکاری علی برهانیرارانی، الهه نوریان، زینب ولیزاده، سامان مصطفیپور، مصطفی داشاد، علی مولودیآرانی، سیمیندخت عسگری، سارا محبوبی و لعیا عالینیا، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۴۰۳، ۳۲۴ص.
تاریخ مفصل عرب پیش از اسلام، تألیف جواد علی، ترجمه زاهد ویسی، تهران: ایده نو، ۱۴۰۳، ۷ج.
محوطه شهرک فیروزه نیشابور در چشمانداز باستانشناسی دوره مفرغ خراسان بزرگ، تألیف حسین باصفا، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۴۰۳، ۳۳۴ص.
اطلس تاریخی ایران پیش از اسلام، تألیف نعمتاله علیمحمدی، تهران: خانه تاریخ و تصویر ابریشمی، ۱۴۰۳، ۳ج.
صریح الملک اصفهانی: اسناد ملکی و وقفی آستانه شیخ صفیالدین اردبیلی در سده یازدهم، تألیف محمدطاهر اصفهانی، تصحیح عمادالدین شیخالحکمایی و علیرضا جلالی، تهران: موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۳، ۳۷۸ص.
شجرة الأتراک: گزیده تاریخ الوس اربعه چنگیزی، تصحیح حامد عباسی، تهران: مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۲ج.
سه کتاب نیز در گروه «جغرافیا» برای داوری در مرحله دوم معرفی شدند:
راهبردهای توسعه فضایی ایران: تلفیق مطالعات سند ملی آمایش سرزمین، تألیف مهرداد کاشف، محسن ابراهیمیخوسفی، مینا ابوطالبی، مهدی رازپور، مصطفی کشتکار و مرتضی مهرعلیتبار فیروزجانی، ویرایش عارف خرمشاهی، تهران: مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری،۱۴۰۳، ۵۳۰ص.
آبهای زیرزمینی، تألیف محمد مهدوی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۲ج.
جغرافیای تاریخی سیراف، تألیف محمدحسن سمسار، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،۱۴۰۳، ۲۹۹ص.
برای اطلاع از نامزدهای دیگر گروههای جایزه کتاب سال مطالب زیر را بخوانید:
«دو رساله در عروض فارسی»؛ نامزد جایزه کتاب سال [2]
سه عنوان از کتابهای تاریخ علم میراث مکتوب، نامزد جایزۀ کتاب سال [3]
منبع: خانه کتاب و ادبیات ایران