کتاب «تواریخ هفتلشکر: طومار نقالی از ۱۲۱۱ ق. نوشته شده از روی شاهنامۀ شاهعباسی» با مقدمه و تصحیح محمد جعفری (قنواتی) و زهرا محمدحسنی منتشر شد.
کاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در فرازی از یادداشت خود بر آغاز این کتاب چنین قلمی کرده است: «منظومۀ جاوید شاهنامه فردوسی، نهفقط مشتمل بر روایات ملّی ایرانیان به زبان فارسی است و از اینرو، ایرانیان در طول قرون و اعصار آن را گرامی داشته و سند پر افتخار خویش شناختهاند، بلکه بر ادبیات و انواع هنرها در سراسر ایران تأثیر شگرف داشته است و با اطمینان میتوان گفت که ادبیات و هنرهایی خاص پیرامون آن شکل گرفته است. از جمله میدانیم که شماری از متون نظم و نثر تحت تأثیر شاهنامه پدید آمدهاند، که به ویژه از نظر فرهنگ عامه اهمیت خاص و در هنرهای نمایشی، از جمله نقّالی کاربرد دارند. شناسایی و نشر آنچه از این متون در دست است، برای شناخت بیشتر و بهتر وجوهی از فرهنگ ما تأثیر بسزا خواهد داشت.»
محمد جعفری (قنواتی)، مصصح کتاب در بخشی از پیشگفتار خود بر این اثر نوشته است: «تاریخ کتابت این طومار ۱۲۱۱ ق، نخستین سالهای پادشاهی قاجار است. ازاینرو، پس از طومار نقالی شاهنامه (به کوشش دکتر سجاد آیدنلو) و شاهنامۀ هفتلشکر (به کوشش نگارندگان این سطور)، باید آن را کهنترین طومار مورخ شناختهشده بهشمار آورد؛ افزونبر آن، ازآنجاکه این طومار از پادشاهی کیومرث تا مرگ بهمن را گزارش میکند، باید آن را در گروه طومارهای کامل و مفصل قرار داد. این طومار همخانوادۀ طومار هفتلشکر (به کوشش مهران افشاری و مهدی مداینی)، شاهنامۀ هفتلشکر (به کوشش مصححان طومار پیشِ رو) و چند طومار دیگر است. ازآنجاکه در پژوهشهای حوزۀ ادبیات عامه، روایتهای متفاوت از یک داستان، بهرغم شباهت کلی با یکدیگر، هر یک جایگاهی ویژه و مستقل دارند، براساس آنچه در فولکلورشناسی جهان رایج است، انتشار مستقل هر روایت بسیار ضروری است.»
کتاب «تواریخ هفتلشکر» که در ۷۰۴ صفحه، با شمارگان ۲۰۰ نسخه و بهبهای ۸۹۰ هزار تومان منتشر شده است.
[1]